Aida borduurdoek en borduurnaalden: de juiste keuze

Wie begint met kruissteek, krijgt al snel te maken met begrippen zoals Aida 14 count, 5,5 kruisjes per centimeter en borduurnaald nummer 24. Voor ervaren borduurders zijn deze aanduidingen vertrouwd, maar voor beginners is het niet altijd duidelijk welke borduurstof en welke naald bij een project passen.

De keuze van het borduurdoek bepaalt hoe groot en fijn uw kruisjes worden. De borduurnaald moet vervolgens passen bij de grootte van de openingen in de stof en bij het aantal draadjes borduurgaren dat u gebruikt. Met een goede combinatie van Aida, garen en naald werkt u aangenamer, beschadigt u de stof minder snel en krijgt u een gelijkmatiger eindresultaat.

Bij Verelana vindt u Aida borduurdoek van Zweigart in 14, 16 en 18 count. Daarnaast bieden wij gewone borduurnaalden, scherpe borduurnaalden en speciale Bohin-bolletjesnaalden aan voor verschillende soorten borduurwerk.

Wat is Aida borduurdoek?

Aida is een gelijkmatig geweven borduurstof die speciaal geschikt is voor kruissteek. De weefstructuur vormt duidelijk zichtbare vierkantjes met openingen op de hoeken. U hoeft daardoor niet zelf afzonderlijke stofdraden te tellen: ieder zichtbaar vierkantje vormt de basis voor één kruissteek.

Die duidelijke structuur maakt Aida geschikt voor zowel beginnende als ervaren borduurders. Beginners kunnen gemakkelijk zien waar de naald door de stof moet gaan. Ervaren borduurders waarderen Aida vooral vanwege het regelmatige en overzichtelijke stekenbeeld.

Aida wordt meestal van katoen gemaakt en is verkrijgbaar in verschillende fijnheden, kleuren en uitvoeringen. De fijnheid bepaalt hoeveel kruisjes er op een bepaalde oppervlakte passen en heeft daardoor rechtstreeks invloed op het formaat en de uitstraling van het afgewerkte borduurwerk.

Wat betekent count bij Aida?

De count-aanduiding geeft aan hoeveel kruisjes er op één Engelse inch passen. Eén inch is 2,54 centimeter.

Bij Aida 14 count passen er dus 14 kruisjes op één inch. Omgerekend zijn dat ongeveer 5,5 kruisjes per centimeter. Bij Aida 18 count passen er 18 kruisjes op één inch, of ongeveer 7,1 kruisjes per centimeter.

De basisregel is eenvoudig:

• hoe lager de count, hoe groter de openingen en de kruisjes;
• hoe hoger de count, hoe kleiner en fijner de openingen en de kruisjes;
• hetzelfde borduurpatroon wordt op een hogere count kleiner;
• hetzelfde patroon wordt op een lagere count groter.

Een patroon van 140 bij 140 steken meet op Aida 14 ongeveer 25,5 bij 25,5 centimeter. Op Aida 18 wordt hetzelfde ontwerp ongeveer 19,7 bij 19,7 centimeter. De keuze van de borduurstof bepaalt dus niet alleen hoe fijn u borduurt, maar ook hoe groot het afgewerkte werk wordt.

Welke Aida-fijnheden bestaan er?

Aida is verkrijgbaar in verschillende counts. Sommige fijnheden worden vaak gebruikt, terwijl andere tegenwoordig nog maar zelden voorkomen.

Aida 6 en Aida 8

Aida 6 en Aida 8 zijn zeer grove borduurstoffen met grote, duidelijk zichtbare openingen. Ze worden vooral gebruikt voor educatieve projecten, zeer grote kruissteken, speciale decoratieve toepassingen of borduurwerk voor mensen die grote openingen nodig hebben.

Bij gewoon kruissteekwerk worden deze maten nog maar weinig gebruikt. Het afgewerkte borduurwerk wordt vrij groot en heeft een grove uitstraling.

Aida 11

Aida 11 heeft ongeveer 4,5 kruisjes per centimeter. Ook deze stof is grover dan de maten die tegenwoordig het meest voor borduurpakketten worden gebruikt.

Aida 11 kan prettig zijn voor beginners, kinderen of borduurders die moeite hebben met kleine openingen. Voor moderne, gedetailleerde kruissteekontwerpen wordt ze echter minder vaak gekozen.

Aida 14

Aida 14 heeft ongeveer 5,5 kruisjes per centimeter en is een van de meest gebruikte Aida-fijnheden.

De openingen zijn duidelijk zichtbaar en het afgewerkte borduurwerk blijft toch mooi gedetailleerd. Aida 14 is daardoor geschikt voor beginners, maar ook voor ervaren borduurders die graag comfortabel werken.

Aida 16

Aida 16 heeft ongeveer 6,3 kruisjes per centimeter. De kruissteken worden iets kleiner dan op Aida 14 en het eindresultaat krijgt een fijnere, compactere uitstraling.

Deze count wordt zeer vaak gebruikt in gedetailleerde borduurpakketten. De stof biedt een goede balans tussen verfijning en werkcomfort.

Aida 18

Aida 18 heeft ongeveer 7,1 kruisjes per centimeter. Deze fijnere stof is geschikt voor gedetailleerde ontwerpen en voor borduurders die graag met kleinere kruisjes werken.

Hetzelfde patroon wordt op Aida 18 merkbaar kleiner dan op Aida 14 of 16. Goede verlichting is bij deze fijnheid extra belangrijk.

Aida 20

Aida 20 heeft ongeveer 8 kruisjes per centimeter en is zeer fijn. Deze stof wordt minder vaak gebruikt en is vooral bedoeld voor ervaren borduurders die kleine, zeer gedetailleerde kruisjes willen maken.

Welke Aida verkoopt Verelana?

Bij Verelana verkopen wij uitsluitend kwaliteitsvol Aida borduurdoek van Zweigart in:

• Aida 14;
• Aida 16;
• Aida 18.

Dit zijn de drie fijnheden die voor hedendaags kruissteekwerk het meest bruikbaar zijn. Samen bieden ze voldoende keuze voor zowel toegankelijk als zeer fijn borduurwerk.

Ons Aida borduurdoek is voorgesneden verkrijgbaar in verschillende formaten en kleuren. Zo kunt u de stof kiezen die past bij het aantal steken van uw patroon en bij de gewenste uitstraling van het eindresultaat.

Aida 14 is geschikt wanneer u duidelijk zichtbare openingen en iets grotere kruisjes verkiest. Aida 16 geeft een fijner en compacter resultaat. Aida 18 is ideaal voor gedetailleerde ontwerpen met kleine kruisjes.

Zweigart: kwaliteit en gelijkmatigheid

Zweigart is een bekende Duitse fabrikant van borduur- en handwerkstoffen. Het merk staat bekend om gelijkmatig geweven borduurdoek met zorgvuldig gevormde vierkantjes en openingen.

Die regelmaat is bij kruissteek bijzonder belangrijk. Wanneer de weving niet gelijkmatig is, kunnen kruisjes breder of hoger worden en kan een ontwerp vervormen. Bij kwaliteitsdoek blijven de vierkantjes mooi in verhouding en kunnen de steken overal dezelfde vorm en grootte krijgen.

Dat verschil merkt u tijdens het borduren:

• de openingen zijn duidelijk zichtbaar;
• de stofdraden zijn regelmatig verdeeld;
• de vierkantjes zijn gelijkmatig gevormd;
• het telpatroon kan nauwkeurig worden gevolgd;
• het borduurwerk trekt minder snel scheef.

Zweigart biedt verschillende soorten aftelbare borduurstof. Aida is daarvan de bekendste keuze voor kruissteek, vooral omdat de openingen duidelijk zichtbaar zijn en ieder vakje rechtstreeks overeenkomt met één kruissteek.

Welk Aida borduurdoek zit in onze borduurpakketten?

Bij een compleet borduurpakket hoeft u normaal niet zelf te bepalen welke Aida-fijnheid bij het ontwerp hoort. De fabrikant kiest de borduurstof op basis van het patroon, het aantal steken, de gewenste details en het uiteindelijke formaat.

In onze borduurpakketten komen verschillende fijnheden en soorten borduurstof voor. Welke stof in een pakket zit, staat steeds bij de productgegevens vermeld.

Luca-S: bijna altijd Aida 16

De borduurpakketten van Luca-S bevatten bijna altijd Aida 16. Deze stof heeft ongeveer 6,3 kruisjes per centimeter en geeft een fijn, verzorgd eindresultaat zonder dat de openingen extreem klein worden.

Aida 16 past goed bij de gedetailleerde ontwerpen van Luca-S. Landschappen, dieren, bloemen, portretten, stillevens en stadsgezichten bevatten vaak veel kleuren en kleine overgangen. Op Aida 16 kunnen deze details duidelijk worden uitgewerkt, terwijl het borduurwerk compacter blijft dan op Aida 14.

Luca-S borduurpakketten bevatten doorgaans:

• Aida 16 of de voor het ontwerp gekozen telstof;
• de benodigde borduurgarens;
• een borduurnaald;
• een duidelijk telpatroon;
• instructies voor de gebruikte steken.

U kunt daardoor meteen beginnen met de stof, garens en naald die voor het ontwerp zijn voorzien.

Riolis: vaak Aida 14

Veel borduurpakketten van Riolis bevatten Zweigart Aida 14. Deze count is iets grover dan Aida 16 en heeft ongeveer 5,5 kruisjes per centimeter.

Aida 14 is comfortabel om op te borduren en past goed bij de herkenbare ontwerpen en garens die Riolis gebruikt. Afhankelijk van het pakket kunnen ook andere fijnheden of borduurstoffen voorkomen.

Andere merken

Bij andere borduurmerken kan de gekozen stof verschillen. Sommige ontwerpen worden geleverd met Aida 14, andere met Aida 16, Aida 18 of een andere aftelbare stof.

Controleer daarom altijd de productinformatie wanneer u:

• een bepaalde count verkiest;
• liever op een grovere of fijnere stof borduurt;
• wilt weten hoe groot het borduurwerk wordt;
• een voorkeur hebt voor een bepaalde kleur borduurstof.

Waarom gebruikt u voor Aida een stompe borduurnaald?

Voor gewone kruissteek op Aida gebruikt u meestal een borduurnaald met een stompe, afgeronde punt en een relatief groot oog.

De naald hoeft geen nieuw gat in de stof te prikken. Ze moet door de bestaande opening van de Aida glijden. Een scherpe naald kan per ongeluk tussen of door de geweven stofdraden steken. Daardoor kan de stof beschadigd raken of kan de kruissteek naast de juiste opening terechtkomen.

Het grotere oog maakt het gemakkelijker om meerdere draadjes borduurgaren in te rijgen. Borduurgaren bestaat vaak uit zes deelbare draadjes. Afhankelijk van de fijnheid van de stof en de instructies van het patroon gebruikt u daar één, twee, drie of meer draadjes van.

Een goede borduurnaald moet:

• soepel door de opening glijden;
• het garen niet beschadigen;
• de stof niet onnodig uitrekken;
• een oog hebben dat groot genoeg is voor het gebruikte aantal draadjes.

Welke maat borduurnaald gebruikt u bij welke Aida?

De nummering van borduurnaalden werkt omgekeerd aan wat veel beginners verwachten:

• een lager nummer betekent een dikkere naald;
• een hoger nummer betekent een fijnere naald.

Voor een grove Aida met grote openingen gebruikt u dus een dikkere naald met een lager nummer. Voor fijne Aida met kleine openingen kiest u een dunnere naald met een hoger nummer.

Onderstaande tabel toont hoeveel kruisjes iedere Aida-fijnheid per centimeter heeft en welke borduurnaald daar doorgaans het beste bij past.

Deze tabel is een praktische richtlijn. Ook het gebruikte garen en het aantal draadjes spelen een rol.

Wanneer u op een grove Aida met veel draadjes borduurt, moet het oog van de naald voldoende ruimte bieden. Bij zeer fijne stof en slechts één of twee draadjes kiest u een fijnere naald.

De juiste naald gaat zonder veel weerstand door de opening. Wanneer u kracht moet zetten of wanneer het garen snel rafelt, is de naald mogelijk te fijn. Wanneer de naald de openingen zichtbaar uitrekt, is ze waarschijnlijk te dik.

Wanneer gebruikt u een scherpe borduurnaald?

Voor gewone volledige kruissteken op Aida is een stompe borduurnaald meestal de beste keuze. Toch zijn er technieken waarbij een scherpe naald handiger kan zijn.

Dat geldt bijvoorbeeld voor:

• stiksteken die niet door een bestaande opening lopen;
• kwartsteken;
• driekwartsteken;
• steken door het midden van een Aida-vakje;
• bijzondere afwerkingssteken;
• het vastzetten van kleine details of kraaltjes.

Een scherpe naald kan bewust door de stofdraden prikken. Gebruik ze daarom alleen wanneer het patroon of de techniek dat nodig maakt.

Sommige borduurders gebruiken voor de kruissteken een stompe naald en houden daarnaast een fijne scherpe naald bij de hand voor stiksteken en bijzondere details.

Wat is een bolletjesnaald?

Een bolletjesnaald heeft een klein afgerond bolletje aan het uiteinde in plaats van een gewone stompe punt.

Dat bolletje glijdt over de stofdraden en zoekt gemakkelijker de bestaande opening in de Aida op. Daardoor komt de naald minder snel in de stofdraad, het borduurgaren of een reeds geborduurd kruisje terecht.

Met een bolletjesnaald prikt u minder snel:

• door een stofdraad;
• naast de juiste opening;
• in reeds geborduurd garen;
• door een bestaand kruisje;
• tussen de afzonderlijke draadjes van het borduurgaren.

De Bohin-bolletjesnaalden in ons assortiment zijn verkrijgbaar in verschillende lengtes en diktes. De beste keuze hangt af van de fijnheid van de stof, de grootte van uw handen en uw persoonlijke manier van borduren.

Voor wie is een bolletjesnaald geschikt?

Een bolletjesnaald kan prettig zijn voor:

• beginnende borduurders;
• borduurders die de fijne openingen minder goed zien;
• mensen die vaak per ongeluk stof- of garendraden splijten;
• grote kruissteekprojecten met veel reeds geborduurde vlakken;
• borduren op Aida en andere aftelbare stoffen;
• borduurders die graag met twee handen werken op een borduurstaander.

Vooral wanneer u de naald vanaf de achterzijde door de borduurstof steekt, kan het bolletje helpen om de juiste opening te vinden. U hoeft het gaatje niet altijd onmiddellijk volledig te zien. Door de naald voorzichtig over de stof te bewegen, vindt het bolletje gemakkelijker de bestaande opening.

De keuze tussen een gewone stompe borduurnaald en een bolletjesnaald blijft persoonlijk. Sommige borduurders vinden dat een bolletjesnaald merkbaar sneller en comfortabeler werkt. Anderen verkiezen de directe beweging van een klassieke stompe borduurnaald.

Een bolletjesnaald is bovendien niet voor iedere techniek geschikt. Voor stiksteken, kwartsteken en andere steken waarbij u bewust door een stofdraad of door het midden van een vakje moet steken, kan een gewone scherpe naald praktischer zijn.

Hoeveel draadjes borduurgaren gebruikt u?

De fijnheid van de Aida beïnvloedt niet alleen de naaldmaat, maar ook het aantal draadjes borduurgaren.

Op grove Aida zijn meestal meer draadjes nodig om de stof voldoende te bedekken. Op fijne Aida gebruikt u doorgaans minder draadjes, omdat de kruissteken kleiner zijn en dichter bij elkaar liggen.

Als algemene richtlijn geldt:

• bij Aida 6 en Aida 8 worden vaak meerdere draadjes of dikker borduurgaren gebruikt;
• bij Aida 11 worden vaak drie draadjes gebruikt;
• bij Aida 14 worden meestal twee of drie draadjes gebruikt;
• bij Aida 16 zijn twee draadjes zeer gebruikelijk;
• bij Aida 18 worden vaak één of twee draadjes gebruikt;
• bij Aida 20 kan één draadje soms al voldoende dekking geven.

Het gewenste effect speelt eveneens een rol. Met meer draadjes wordt de dekking voller en blijft minder stof zichtbaar. Met minder draadjes krijgt het borduurwerk een fijner en luchtiger uiterlijk.

Volg bij een borduurpakket altijd de bijgeleverde instructies. De ontwerper heeft de combinatie van stof, kleuren en aantal draadjes afgestemd op het gewenste eindresultaat.

Hoe berekent u het formaat van uw borduurwerk?

Wanneer u het aantal steken van een patroon kent, kunt u eenvoudig berekenen hoe groot het borduurwerk op een bepaalde Aida wordt.

Gebruik hiervoor deze formule:

Aantal steken ÷ aantal kruisjes per centimeter = afmeting in centimeter.

Voor een patroon van 200 steken breed wordt dat bijvoorbeeld:

• op Aida 14: 200 ÷ 5,5 = ongeveer 36,4 cm;
• op Aida 16: 200 ÷ 6,3 = ongeveer 31,7 cm;
• op Aida 18: 200 ÷ 7,1 = ongeveer 28,2 cm.

Een patroon van 200 steken wordt dus bijna acht centimeter smaller wanneer u het op Aida 18 borduurt in plaats van op Aida 14.

Tel altijd voldoende extra stof rond het ontwerp. Die rand hebt u nodig om:

• de stof in een borduurraam of borduurstaander te plaatsen;
• het werk comfortabel vast te houden;
• de randen af te werken;
• het borduurwerk later in te lijsten.

Een extra rand van minstens vijf tot tien centimeter aan iedere zijde is meestal verstandig. Voor bijzondere afwerkingen of brede passe-partouts kan meer stof nodig zijn.

Welke kleur Aida kiest u?

Wit en ecru zijn de meest gebruikte kleuren omdat bijna alle borduurgaren daar duidelijk op zichtbaar is. Toch kan de kleur van de borduurstof een belangrijk onderdeel van het ontwerp zijn.

Zwarte Aida geeft een krachtig contrast en is bijzonder geschikt voor:

• sterrenhemels;
• nachttaferelen;
• felle kleuren;
• silhouetten;
• ontwerpen waarbij de donkere achtergrond niet volledig geborduurd hoeft te worden.

Borduren op zwarte Aida vraagt wel goede verlichting. Een lichte doek of lamp onder het borduurwerk kan helpen om de openingen beter zichtbaar te maken.

Ecru geeft een warmere en zachtere uitstraling dan helderwit. Het past goed bij klassieke, landelijke en nostalgische ontwerpen.

Kies de kleur van de Aida dus niet alleen op basis van uw persoonlijke voorkeur, maar ook op basis van het patroon en de delen van de stof die ongeborduurd zichtbaar blijven.

Praktische tips voor borduren op Aida

Begin in het midden

Zoek het midden van de borduurstof en het midden van het telpatroon. Door vanuit het centrum te beginnen, verkleint u de kans dat het ontwerp verkeerd op de stof wordt geplaatst.

Werk de randen af

Een los stuk Aida kan tijdens het borduren rafelen. Werk de randen daarom vooraf af door ze te omzomen, zigzaggen of tijdelijk af te plakken.

Houd de stof gelijkmatig gespannen

Gebruik een borduurraam of borduurstaander om de stof gelijkmatig gespannen te houden. Span het doek stevig, maar niet zo strak dat de vierkantjes vervormen.

Zorg voor goede verlichting

Goede verlichting is vooral belangrijk bij:

• donkere Aida;
• Aida 18 of 20;
• patronen met veel vergelijkbare kleuren;
• grote projecten;
• borduren tijdens de avonduren.

Een borduurlamp of lamp met vergrootglas kan helpen om openingen, symbolen en kleurverschillen duidelijker te zien.

Houd alle kruissteken in dezelfde richting

Maak de onderste helft van ieder kruisje steeds in dezelfde richting en leg daarna de bovenste helft telkens in de tegenovergestelde richting. Zo krijgt het borduurwerk een regelmatig en verzorgd oppervlak.

Gebruik niet te lange draden

Een zeer lange draad kan tijdens het borduren gaan draaien, pluizen of in de knoop raken. Werk liever met kortere lengtes en vervang de draad wanneer deze stroef of beschadigd wordt.

Aida borduurdoek en borduurnaalden kopen bij Verelana

Bij Verelana vindt u kwaliteitsvol Zweigart Aida borduurdoek in 14, 16 en 18 count. De stof is voorgesneden verkrijgbaar in verschillende formaten en kleuren.

Daarnaast vindt u bij ons:

• stompe borduurnaalden;
• scherpe borduurnaalden;
• Bohin-bolletjesnaalden;
• borduurgaren;
• borduurramen;
• borduurstaanders;
• borduurlampen;
• andere praktische borduuraccessoires.

Twijfelt u tussen Aida 14, 16 of 18? Of weet u niet welke borduurnaald het beste bij uw stof en garen past? In onze borduurwinkel in Sint-Truiden helpen wij u graag om de juiste combinatie te kiezen.

Met een gelijkmatig geweven Aida van Zweigart, de juiste naalddikte en het passende aantal draadjes werkt u comfortabeler en krijgt ieder kruisje de ruimte om mooi en regelmatig tot zijn recht te komen.